Na een aantal jaren met mooie prijzen bevinden telers van aardappelen zich momenteel in zwaar weer. Telers dienen te balanceren tussen overschotten, geopolitieke onzekerheden en een stijgende kostprijs.
Het jaar 2025 laat zien hoe volatiel de markt kan zijn. De vrije marktprijs stortte in en er werd gesneden in contracten. In deze onzekere tijden vragen telers zich af wat de oorzaken van deze crisis zijn en welke stappen ze kunnen zetten om weer een succesvolle koers in te zetten in de aardappelteelt.
Overschot aan aardappelen
Afgelopen jaar hadden we zeer gunstige weersomstandigheden voor hoge opbrengsten. Cedric Porter van World Potato Markets licht toe: “Tussen 2024 en 2025 is de aardappelproductie in de NEPG-zone met ongeveer tien procent gestegen. Het areaal groeide en de opbrengst was goed.”
“In 2023 en 2024 veroorzaakten weersproblemen een disbalans tussen vraag en aanbod, wat resulteerde in hoge prijzen. Toen de omstandigheden verbeterden, was er echter vraag en vakmanschap beschikbaar. De aardappel had een goede rendabiliteit en kreeg hierdoor een mooie plek in de gewasrotatie.”
“In 2025 hadden we goede opbrengsten. Hierdoor ontstond er een overschot aan aardappelen, wat de export complexer maakte.” Dit zorgde ervoor dat de prijzen daalden. Bovendien werden sommige contracten tijdens het seizoen herzien.
“Hierdoor zijn er aardappelen die naar de vergisting of veevoer gegaan voor nul euro”, aldus Bruno Demory, voorzitter van de Franse landbouwcoöperatie Expandis. Tegelijkertijd is de markt volatiel en onzeker geworden. “De huidige geopolitieke situatie heeft ook invloed op de prijzen, onder meer door de invoerrechten die de VS hebben opgelegd”, vult Porter aan.
Areaalkrimping lijkt de enige oplossing om het evenwicht tussen vraag en aanbod te herstellen.
Opkomst van China en India
Wereldwijd stijgt de frietproductie, waarbij er een verschuiving optreedt in de spelers. De Europese export steeg met 1,2 procent tussen de teeltseizoenen 2023-2024 en 2024-2025. Daarentegen daalde de hoeveelheid friet die België en Nederland exporteerden met 4,7 procent in dezelfde periode. Ook de export vanuit Noord-Amerika kende een daling (2,6 procent).
Het meest opvallend in de cijfers is de spectaculaire stijging van de export vanuit China en India. “We zien vooral een sterke opkomst van China en India, die in één jaar tijd maar liefst 71,1 procent meer diepgevroren friet hebben geëxporteerd. Dat heeft grote gevolgen voor de wereldmarkt”, aldus Porter.
Variabele opbrengsten per jaar
Marktschommelingen horen er nu eenmaal bij. Porter vertelt: “Mensen houden van aardappelen en zullen ze blijven eten. We moeten proberen concurrerend te blijven met andere landen, want op de lange termijn is de situatie zo slecht nog niet. De sector heeft veel kennis in huis. In 2026 zullen de arealen waarschijnlijk krimpen. Als er tijdens het seizoen uitdagende weersomstandigheden ontstaan, kan dat de prijs op de vrije markt opnieuw laten stijgen.”
Wel moeten telers kritisch blijven kijken naar het aardappelareaal. “Met veranderende weersomstandigheden neemt het risico op perioden met overschot, of juist tekorten, toe”, legt Philippe Quennemet uit, voorzitter van Comité National Interprofessionnel de la Pomme de Terre (CNIPT). “Ik vrees dat in 2026 de contractprijzen dicht bij kostprijs zullen liggen. We moeten proberen het aardappelareaal te verkleinen om de prijzen weer te laten stijgen. Collectief minder poten is de enige oplossing om het evenwicht tussen vraag en aanbod weer te herstellen.”
Mensen zullen aardappelen blijven eten. De markt blijft aantrekkelijk, maar het is belangrijk om realistisch te blijven in de areaalplanning.
Gaan we naar een verkleining van het areaal in 2026?
Het overschot aan aardappelen in 2025, versterkt door de opkomst van nieuwe internationale spelers als China en India, benadrukt de noodzaak van een meer collectieve en doordachte areaalplanning, nu en in de toekomst.
Tekst en beeld: Antoine Van Houtte
