De conjunctuur in de Vlaamse akkerbouw staat onder druk. Dat blijkt uit een recente bevraging bij land- en tuinbouwers door het Agentschap Landbouw & Zeevisserij in het kader van de Landbouw Conjuctuurindex. De index voor de akkerbouw daalde van 71 naar 64. Vooral de terugblik op de voorbije zes maanden weegt zwaar op het vertrouwen, terwijl ook de verwachtingen voor de nabije toekomst voorzichtig blijven.
Binnen de akkerbouw daalt zowel de beoordeling van het recente verleden als de verwachting voor de komende maanden. De index voor de afgelopen zes maanden zakt van 68 naar 61, terwijl de vooruitzichten dalen van 74 naar 68, zo valt te lezen in het rapport van het Agentschap.
De verwachtingen onder akkerbouwers zijn minder optimistisch dan in voorgaande jaren. Van de ondervraagde akkerbouwers verwacht 56 procent een stabiele productie, 30 procent rekent op een daling en 14 procent verwacht een stijging.
Op prijsvlak zijn de verwachtingen ook niet al te positief. Van de akkerbouwers verwacht 47 procent lagere prijzen, 34 procent verwacht dat de prijzen stabiel blijven en 19 procent rekent op een stijging.
Het Agentschap zegt er wel bij dat voorzichtigheid is geboden bij de interpretatie van de cijfers, aangezien de verschillende deelsectoren binnen de akkerbouw elk hun eigen marktdynamiek kennen.
Zwakke marktsignalen in bijna alle teelten
De belangrijkste teelten laten echter bijna allemaal een negatieve stemming zien.
De aardappelteelt bevindt zich in bijzonder zwaar weer. Door een grote overproductie in Noordwest-Europa en beperkte vraag zijn de vrije marktprijzen historisch laag. Begin maart zakten prijzen voor rassen als Fontane en Challenger tot amper 10 euro per ton. Grote voorraden blijven moeilijk afzetbaar, wat de druk op de markt verder verhoogt. De verwerkende industrie toont weinig interesse en de handelskanalen zitten vol.
De graanmarktblijft sterk afhankelijk van geopolitieke ontwikkelingen. Hoewel de prijzen sinds 2022 een dalende trend kennen, was er recent een lichte stijging merkbaar vanwege de oorlog in Iran. Tegelijk blijft de wereldproductie hoog, met groeiende voorraden als gevolg. Dat beperkt het opwaarts potentieel van de prijzen.
Maïs vormt een uitzondering, met stijgende prijzen door een toenemende vraag vanuit de veevoedersector en bio-ethanolproductie.
Suikerbieten volgen de internationale markt, waar stabilisatie optreedt door tegenvallende oogsten en een sterke vraag. Toch blijven de prijzen relatief laag, wat ertoe leidt dat verschillende Europese producenten, waaronder België, hun areaal voor 2026 met 10 tot 25 procent terugschroeven.
Algemene landbouwconjuctuur daalt
De algemene landbouwconjunctuurindex daalde van 86 naar 75. Die terugval is voornamelijk te wijten aan een forse daling in tevredenheid over de afgelopen periode. Waar landbouwers zes maanden geleden nog een score van 91 gaven, is dat nu teruggevallen naar 74. Ook de verwachtingen voor de komende zes maanden gingen licht achteruit.
De oorzaken liggen grotendeels buiten de sector zelf. Geopolitieke spanningen, zoals de oorlog in Oekraïne, Amerikaanse invoertarieven en het escalerende conflict in Iran, zorgen voor onzekerheid op de wereldmarkten. Die vertaalt zich onder meer in schommelende energieprijzen en druk op landbouwprijzen, wat het vertrouwen van landbouwers aantast.
Opvallend is dat het aantal landbouwers dat belemmeringen ervaart, licht afneemt. Dit is volgens het Agentschap typisch voor het voorjaar, wanneer de veldomstandigheden verbeteren en de meeste oogsten al achter de rug zijn. Toch blijven structurele problemen aanwezig.
Regelgeving blijft een belangrijke hinderpaal, zeker in bredere landbouwcontext. Daarnaast worden afzetproblemen ook binnen de akkerbouw opvallend vaak genoemd.
Investeringsbereidheid blijft verrassend hoog
Ondanks de dalende conjunctuur blijft de investeringsbereidheid op een relatief hoog niveau. Dat wijst erop dat de gunstige jaren nog doorwerken in de plannen van landbouwers. De sector lijkt dus niet volledig op de rem te gaan staan, al is voorzichtigheid duidelijk aanwezig.
Meer over de Vlaamse Landbouw Conjuctuurindex
De conjunctuurindex is een graadmeter voor het economische vertrouwen bij landbouwers. Ze geeft weer hoe zij de voorbije zes maanden hebben ervaren én wat ze verwachten van de komende zes maanden. Beide componenten worden samengenomen in één cijfer dat kan schommelen tussen 0 (zeer negatief) en 200 (zeer positief). Een score van 100 betekent dat positieve en negatieve antwoorden in evenwicht zijn. Hoe verder de index onder die grens zakt, hoe somberder het algemene sentiment in de sector.
Tekst: Gerben Hofman
Beeld: beeldarchief Prosu BV
