Blok Mechanisatie uit Espel presenteerde onlangs drie hagelnieuwe autonome landbouwmachines die zij als dealer mogen verspreiden: de Potector 300 selectierobot, Kilter AX-1 spotsprayer en cropr weedr laserwieder. Tijdens een informatieavond kwamen ruim 150 telers uit de wijde omtrek samen om meer te weten te komen over deze nieuwe machines. Werkwijzen, leeggewichten en aanschafkosten kwamen ter tafel.
Ervaren telers bezitten een schat aan informatie over de symptomen van gewasziekten en de juiste timing van onkruidbeheersing. In de praktijk is het echter niet altijd mogelijk om deze kennisover te brengen aan werknemers die deze handelingen over kunnen nemen. Verschillende fabrikanten werken daarom aan autonome landbouwmachines, waarbij één keer uitleggen voldoende is, geen pauzes hoeven te worden ingelast en er hierdoor meer kan worden bereikt in minder tijd.
Selectierobot
Een primeur tijdens deze avond was de presentatie van de Potector 300. Deze robot rolde slechts enkele dagen daarvoor van de band en is ontstaan op de tekentafel van H2L Robotics. Deze fabrikant bouwde de afgelopen zes jaar naamsbekendheid op met autonome selectierobots in de tulpenteelt. “We maakten een vertaalslag van de conventionele manier van tulpenselectie naar een geautomatiseerde werkwijze. Dit bleek goed te werken, dus we besloten een dergelijke robot te ontwikkelen voor de selectie van pootgoed”, vertelt Aard Duivenvoorden van H2L Robotics. De Potector 300 kan op dit moment Y-virus, bladrolvirus en Erwinia detecteren in de rassen Spunta, Fontane en Innovator. Naar verwachting zal dit op termijn worden uitgebreid naar twintig verschillende aardappelrassen.
Vier camera’s onder de kap maken beelden van het gewas, terwijl de robot met drie kilometer per uur over het perceel rijdt. Lichtflitsen zorgen ervoor dat de hele dag door de omstandigheden voor het maken van foto’s stabiel zijn. Een systeem op basis van AI analyseert de beelden. Zieke planten worden vervolgens met kalk gemarkeerd en het systeem slaat de bijbehorende gps-locatie op. Naderhand kunnen telers met een iPad in de hand navigeren naar de zieke planten en deze verwijderen. De diesel-hybride motor op deze selectierobot is goed voor dertig werkuren op een tank. De machine heeft een werkbreedte van drie meter, wat naar verwachting kan worden uitgebreid naar zes meter.
Hoge verwachtingen
“Op dit moment hebben we een goed werkend model staan, op basis van kennis van veel ervaren selecteurs. Uit de tulpenteelt hebben we geleerd dat het maken van kwalitatieve foto’s heel belangrijk is en met deze machine zijn we daartoe in staat”, vertelt Duivenvoorden optimistisch. Dit seizoen zal in samenwerking met acht telers de beeldbank verder worden uitgebreid. In 2027 komt de Potector 300 commercieel beschikbaar voor een aanschafwaarde van 160.000 euro en een jaarlijkse licentie van 6.000 euro. Deze licentie staat garant voor updates en service op afstand vanuit Kverneland Group, die een servicelocatie heeft opgesteld waar zeven dagen per week, van 07:00 tot 22:00 uur, specialisten klaarstaan om op afstand mee te kijken naar de machine.
Ontwikkelingen
Nog voordat de selectierobot zijn eerste meters op het veld heeft gemaakt, blikt Duivenvoorden vooruit naar naderende ontwikkelingen. Dit seizoen zal er namelijk worden gewerkt aan een uitgraafmodule om zieke planten direct te verwijderen tijdens het selecteren. Ook werkt H2L Robotics aan vroegdetectie, waarmee symptomen eerder kunnen worden opgemerkt bij jonge planten. Hiervoor wordt licht van een andere bandbreedte geanalyseerd.
Ultra-precieze spotsprayer
Ook voor onkruidbeheersing staan er vanavond slimme machines opgesteld. De Kilter AX-1, waarvan Kverneland Group de distributie en aftersales voor haar rekening neemt, komt ook beschikbaar bij het mechanisatiebedrijf in Espel. Deze spotsprayer is ontwikkeld door het Noorse bedrijf Kilter. Twee eigenschappen van deze machine springen eruit: ultra-precisie en een licht gewicht.
De spotsprayer is geschikt voor volveldse teelten en beddenteelten op een spoorbreedte van 1,55 tot 2,00 meter. Met een werkbreedte van 1,32 of 1,58 meter komt deze spotsprayer uit op een leeggewicht van slechts 275 kilogram. Dit maakt het mogelijk om vroeg in het seizoen al met de spotsprayer het land op te gaan. Ultra-precisie slaat op de werkwijze, wat deze spotsprayer uniek maakt, volgens Steffie van den Dries, Product Manager Crop Care bij Kverneland Group. “Een veldspuit vormt een kegel met spuitvloeistof om het gewas te raken. Maar de Kilter AX-1 laat een druppeltje los via een rietje. Dit resulteert in een nauwkeurigheid van zes vierkante millimeter bij het spuiten.” Uitvloeiers zorgen voor een goede bladbedekking en met de Kilter Remote-app kan de gevoeligheid en veiligheidsmarge van het systeem worden bepaald.

Windsensor
Van den Dries neemt ons mee langs de mogelijkheden van de spotsprayer. Een boom met vijf of zes modules maakt foto’s van de bodem. De boomhoogte kan zelf worden ingesteld en de machine is voorzien van boomhoogteregeling op basis van hoogtesensoren. “Het advies is om maximaal vijftien centimeter afstand tot het gewas te houden. Als je later in het seizoen werkt, met een groter gewas, kun je de boom verhogen tot vijftig centimeter hoogte”, laat Van den Dries weten.
De machine werkt volgens RTK-GPS, een camera voorop scant de omgeving op eventuele obstakels en de spotsprayer is uitgerust met een windsensor. Dat laatste is een voorbereiding op de optie om de Kilter AX-1 op basis van de windkracht te laten werken. “In de toekomst hopen we bij een te hoge windkracht de spotsprayer tijdelijk automatisch te laten stoppen, en dat het later vanzelf zijn weg vervolgt. Met de huidige Nederlandse wetgeving is dat nog niet mogelijk, want moet je zelf fysiek de machine opstarten, maar dat zou een mooie uitbreiding kunnen zijn.”
De Kilter AX-1 is uitgerust met een Honda-generator op benzine. Er wordt gerekend met acht werkuren op een tank, wat afhankelijk is van de rijsnelheid en onkruiddruk. De spotsprayer kan namelijk vier tot zeven hectare per etmaal bewerken. Het kranenstelsel is vergelijkbaar met een veldspuit. Op dit moment kan deze spotsprayer onder andere worden ingezet in de teelt van uien, wortelen, spinazie en knolselderij. Dit teeltseizoen wordt er gewerkt aan een uitbreiding naar de tulpenteelt. Ook is Kilter bezig met een verbreding van de spotsprayer om het ook inzetbaar te maken voor ruggenteelten.

Geen testfase
Internationaal rijden er 35 van deze spotsprayers rond, met name in Scandinavië en Duitsland. Uit de praktijk is gebleken dat de Kilter AX-1 een aanzienlijke besparing in middelen kan bewerkstelligen, tot wel 98 procent. Daarnaast wordt het gewas minder onnodig lastiggevallen door herbiciden, wat een meeropbrengst oplevert.
Ook deze autonome landbouwmachine is aangesloten bij het servicenetwerk van Kverneland Group. Met een aanschafwaarde van 130.000 euro en jaarlijkse licentie van 6.000 euro kunnen akkerbouwers deze spotsprayer naar hun bedrijven halen. Op dit moment geeft deze licentie toegang tot geüpdatete data in alle gewassen waar de Kilter AX-1 in kan worden ingezet.
Laserwieder
De derde autonome landbouwmachine die Blok Mechanisatie mag verspreiden is nog onder constructie. Deze laserwieder wordt ontwikkeld door cropr, het nieuwe bedrijf van de oprichters van H2L Robotics. Onder de naam cropr weedr maakt deze machine dit teeltseizoen haardebuut in de witlofteelt. Volgend jaar wordt dit uitgebreid naar de teelt van uien en wortelen, en bij voldoende interesse ook naar lelies. In 2028 volgen nog meer gewassen. Op een later moment wordt er meer informatie over deze veelbelovende nieuwkomer gedeeld.
Stof tot nadenken
Na afloop van de productpresentaties werden de besproken machines uitgebreid geëvalueerd door de aanwezige telers. Verschillende werkwijzen, leeggewichten en aanschafkosten werden op een rijtje gezet. Welke machine zou het best passen op mijn bedrijf? Heb ik voldoende areaal of is het een mooie gezamenlijke investering met de buurman? En ben ik als ondernemer zijnde klaar om over te stappen op robotisering?
Later in het seizoen zal Blok Mechanisatie velddemo’s organiseren met deze autonome landbouwmachines. Voor nu hebben we in ieder geval genoeg stof tot nadenken.
Tekst en beeld: Kim Sjoers




