Begin december gaf de Vlaamse Regering haar eerste goedkeuring aan het Europees initiatief om de transparantie in de voedselvoorzieningsketen op Vlaams niveau te verbeteren. De Strategische Adviesraad Landbouw en Visserij (SALV) waardeert de doelstelling om markt- en prijstransparantie te verhogen. “Maar wel op voorwaarde dat dit bijdraagt tot de versterking van de positie van de land- en tuinbouwer en kleine marktdeelnemers in de voedselvoorzieningsketen”, aldus de SALV.
Onvoldoende transparantie van de markt en een ongelijke verdeling van informatie kunnen leiden tot inefficiënte markten. Spelers met de meest volledige en accurate informatie zouden zo onevenredig veel macht kunnen verwerven. “Daarom maakt de EU voor veel landbouwproducten prijzen en andere marktinformatie kenbaar”, reageert Hendrik Vandamme, voorzitter van de Strategische Adviesraad Landbouw en Visserij.
Landbouwprijzen
De EU geeft al veel informatie vrij over landbouwprijzen, maar er is echter veel minder bekend over de prijzen in de hele landbouw- en voedselvoorzieningsketen. “Door ook hierover meer duidelijkheid te geven, kunnen de markten efficiënter werken”, aldus de SALV. “Makkelijk toegankelijke informatie over marktontwikkelingen maakt het bovendien mogelijk om op de wereldmarkten te kunnen concurreren. En dat geldt zeker voor kleinere marktdeelnemers, die geen toegang hebben tot particuliere informatiebronnen.”
Sinds 1 januari zijn de lidstaten verplicht om meer gegevens te delen dan nu het geval is. Voor het eerst zullen niet louter gegevens over de ‘ruwe’ landbouwproducten zijn gepubliceerd, maar ook marktgegevens over verwerkte producten. Ook de Vlaamse regering heeft die nieuwe Europese vereisten omgezet in beleidsplannen, al wijst de SALV nog op enkele aandachtspunten bij het uitrollen ervan.
Niet tegen de landbouw keren
“We moeten vermijden dat de inspanningen voor meer prijs- en markttransparantie zich tegen de land- en tuinbouwers en kleine marktdeelnemers keren”, aldus de SALV. “Transparantie over de verkoopprijzen van consumentenproducten die de fabriek verlaten, zou retailers armslag kunnen bieden om de laagste prijs aan elke aanbieder op te leggen. En dat kan een nefaste uitwerking voor de land- en tuinbouwer inhouden.”
De adviesraad waarschuwt ook dat transparantie in ketens waar de land- en tuinbouwers en eerste verwerkers lokaal verankerd zijn, ertoe kan leiden dat schakels verderop in de keten, op geografisch ruimere schaal, kunnen inschatten waar in de Europese Unie hun grondstoffen het meest voordelig ingekocht kunnen worden.
Effectiviteit nieuwe verplichtingen
Verder vraagt de SALV om een onderzoek te starten naar de effectiviteit van de nieuwe verplichtingen. “Prijs- en markttransparantie kan de bedrijfsvoering van een brede waaier aan land- en tuinbouwbedrijven ten goede komen, maar het is wel belangrijk dat de meerwaarde ervan aantoonbaar is. Een bevraging onder de betrokken sectoren kan hiervoor al een aanzet bieden.”
Op administratief vlak vraagt de adviesraad om de optie te voorzien om de huidige producten en productcategorieën, waarvoor markt- en prijsgegevens verzameld moeten worden, uit te kunnen breiden. “Bovendien raden we aan om te zorgen voor een heldere en eenduidige naamgeving van producten en productcategorieën”, klinkt het nog.
Beperken administratieve lasten
De SALV pleit ten slotte nog voor een beperkte administratieve last voor betrokken organisaties en erkende organisaties. “We vragen de Vlaamse regering om een gebruiksvriendelijk e-formulier te voorzien om de prijs- en marktgegevens in te dienen.”
Bron: VILT
