De symptomen van rhizomanie, de zogenaamde blinkers, zijn weer te zien in de bietenpercelen. De lichtgroene, zieke planten vallen op tussen de gezonde bieten. De komende tijd worden de rhizomaniesymptomen waarschijnlijk steeds duidelijker zichtbaar.
Rhizomanie herkennen
Rhizomanie is goed te herkennen aan de blinkers, die lichtgroen blad en een langere en steile bladsteel hebben (foto 1). Hierdoor steken deze zieke planten boven het gezonde gewas uit. Blinkers die verspreid over het perceel staan, vallen daardoor snel op. Maar als er veel blinkers bij elkaar staan, zijn ze lastig te onderscheiden.
Aan de biet zelf is rhizomanie te herkennen aan een ingesnoerde wortel met wortelbaard (foto 2). Bij het doorsnijden van de wortel onder de insnoering, zijn bruin-verkleurde vaatbundels zichtbaar.
Een zware rhizomanieaantasting kan zorgen voor grote opbrengstverliezen. Dit komt vooral doordat aangetaste bieten een heel laag suikergehalte hebben.
Ook andere soorten geel komen dit seizoen voor in de suikerbieten, zie voor de mogelijke andere oorzaken van geelverkleuring het bericht ‘Gele bladeren? Dit zijn daar de belangrijkste oorzaken van’.
Belangrijk: rassenkeuze
Rhizomanie wordt vooral beheerst door rhizomanieresistente rassen in te zetten. Alle in Nederland verkrijgbare rassen zijn resistent tegen rhizomanie, maar deze resistentie werkt niet volledig. Hierdoor kunnen er nog steeds blinkers in het perceel staan, maar dit mogen er niet te veel zijn. Als er meer dan 5% blinkers op het perceel staan of als de blinkers in plekken bij elkaar staan, kan dit betekenen dat de resistentie hier doorbroken is. U kunt uw buitendienstmedewerker of teeltadviseur een monster naar IRS Diagnostiek laten sturen, waar onderzocht wordt of de resistentie doorbroken is. Bij het insturen van een rhizomanie- monster is het belangrijk om, naast wat aangetaste wortels, ook wat grond en de gps-coördinaten van de plek van monstername mee te sturen.
Heeft u dit jaar veel blinkers in een standaard ras, kies dan in de zaadbestelling voor volgend jaar voor een ras met aanvullende rhizomanieresistentie! Heeft u al een aanvullend resistent ras en ziet u meer dan 1% blinkers, vraag dan zeker aan uw buitendienstmedewerker of teeltadviseur om een diagnostiekmonster naar het IRS te sturen.
Aanvullend rhizomanieresistente rassen hebben in de rassenlijst in de kolom ‘aanvullend rhizomanieresistent’ de aanduiding: ‘voldoende’, ‘goed’, of ‘zeer goed’. In rassen die ‘voldoende’ aanvullend rhizomanieresistent zijn, kunnen nog steeds redelijk veel blinkers gevonden worden en deze zijn daarom niet geschikt voor percelen met een zware rhizomaniebesmetting. Op deze percelen wordt sterk aangeraden om alleen rassen met een ‘goede’ of ‘zeer goede’ aanvullende rhizomanieresistentie te zaaien.
Foto 1. Deze blinker valt op doordat hij boven het gewas uitsteekt en een lichtgroene kleur heeft. Als het hele perceel besmet is, of als blinkers in plekken bij elkaar staan, zijn ze echter een stuk lastiger te herkennen.
Perceel te Flvoland – biet met baardvorming – rhizomanie
Foto 2. Rhizomanie veroorzaakt een ingesnoerde wortel met wortelbaard van zeer veel fijne haarwortels.
Bron & Beeld: IRS
