De Strategische Adviesraad Landbouw en Visserij (SALV) wijst op de noodzaak van een slim ontworpen en goed functionerend rampenfonds als belangrijk risicobeheersinstrument binnen een robuust adaptatiebeleid. “De overheid moet land- en tuinbouwers ondersteunen bij de omslag naar een bedrijfsvoering die de disruptieve effecten van de klimaatverandering maximaal opvangt”, klinkt het. “De onderliggende maatregelen dienen daarbij correct in te haken op zowel de aanpassingscapaciteit van de sector als de actuele en voorspelde snelheid en intensiteit van de klimaatverandering.”
Weersomstandigheden
Sinds 1 januari 2020 wordt in Vlaanderen niet langer een onderscheid gemaakt tussen algemene rampen en landbouwrampen. Alle schade veroorzaakt door erkende uitzonderlijke weersomstandigheden vallen onder de noemer ‘ramp’.
Neerslagtekort
Begin juni besliste de Vlaamse regering om de voorwaarden voor de erkenning als ramp te verstrengen of te “actualiseren in functie van de wijzigende klimaatomstandigheden”. Zo zal een weersomstandigheid (droogte, neerslag of wind) pas als ‘uitzonderlijk’ bestempeld worden als ze eens in de 30 jaar voorkomt. Nu is dat nog 1 keer in 20 jaar. De regering voert de accuratere weersvoorspellingen als argument aan. “Burgers kunnen betere voorzorgen nemen tegen voorspelde natuurverschijnselen met uitzonderlijk karakter en zo de mogelijke schade beperken”, klinkt het.
Vlaams Rampenfonds
Daarnaast zal het Vlaams Rampenfonds zich voortaan voor de erkenning van de meeste rampen baseren op het advies van de bevoegde wetenschappelijke instellingen. De praktijk waarbij schadelijders fotomateriaal moesten indienen om vergoed te kunnen worden, verdwijnt. Voor die rampen waarvoor geen enkele wetenschappelijke instelling bestaat die advies kan verlenen, wordt wel de mogelijkheid van waarnemingen op het terrein behouden.
Wetgeving
In zijn advies stelt SALV dat de vooropgestelde wijziging een essentiële stap is in de realisatie van een nieuw palet aan risicobeheersinstrumenten. “Het geeft op een aanvaardbare wijze invulling aan de verantwoordelijkheden van verschillende private en publieke actoren”, zegt secretaris Koen Carels. “De socio-economische onderbouwing van de vooropgestelde verandering van de regelgeving is echter onvoldoende.”
In lijn met een eerder advies wil SALV meer duidelijkheid inzake de onderbouwing en de effectiviteit van het ganse adaptatiebeleid door middel van een sterk Vlaams Klimaatadaptatieplan en bijhorend monitoringssysteem.
Landbouwkunde
Naast algemene aanbevelingen reikt SALV in het advies ook specifieke aanbevelingen aan. Zo vraagt de adviesraad om de landbouwkundige expertise in elke fase van de procedure van de schadeboordeling te waarborgen en om te onderzoeken of ook zonnebrand als natuurramp kan worden erkend.
