Akkerbouwbedrijf VOF Nieuw Campen stapte in 2022 over van reguliere zaaiuien naar de teelt van vroege rassen en winterplant- en winterzaaiuien. Reden is dat de teelt van zomerzaaiuien uitdagender is geworden door de droge voorjaren en een tekort aan zoet water in deze regio. Veranderingen in teeltkeuzes, het gebruik van een waterbassin en een passend machinepark laten de bedrijfsvoering naadloos aansluiten bij de eigenschappen van de Zeeuwse kleigronden.
Akkerbouwer Michael Schippers heeft een akkerbouwbedrijf in Kamperland op Noord- Beveland. Inmiddels bestaat het Zeeuwse akkerbouwbedrijf uit 350 hectare grond met drie vennoten. Alle percelen van VOF Nieuw Campen bestaan uit zeeklei die tien tot zeventig procent afslibbaar is. De gronden variëren dus van hele lichte tot vrij zware zeeklei. Het bedrijf teelt 100 hectare wintertarwe en 63 hectare aardappelen, zowel friet- als consumptieaardappelen. Verder telen ze 53 hectare suikerbieten, 25 hectare luzerne, 21 hectare voorjaars- en winteruien en eveneens 14 hectare wintervlas en 14 hectare zomervlas.
Ook telen ze zes hectare winteren zomerkoolzaad voor de vermeerdering en 21 hectare snijmais. “Je hebt relatief weinig werk aan snijmais en het levert nog best wat op”, licht Schippers toe. Alles wordt geteeld in een rotatie van één op vijf. Ook teelt de akkerbouwer nog dertig hectare akkeren bloemenranden voor Poldernatuur Zeeland. Tot slot ligt er drie hectare braak om goud te krijgen voor de eco-regeling.
Overstap naar voorjaars- en winteruien
Schippers vertelt dat hij met vroege rassen zomerzaaiuien, oftewel voorjaarsuien, en winterzaaiuien is begonnen omdat de opbrengsten van zomerzaaiuien de laatste jaren tegenvielen op zijn percelen. “Op het laatst lag het rond een schamele dertig ton per hectare. Het kostte bijna meer dan dat het opbracht.” Dit kwam omdat de uien te lijden hadden onder de droge voorjaren en beregening in deze regio een uitdaging is.
Vandaar dat de akkerbouwer in 2021 een proef uitvoerde met twaalf hectare voorjaarsen winterplantuien. In 2022 werd dit vast in het bouwplan opgenomen en teelde hij veertien hectare. Vanaf 2023 plant hij steevast zeven hectare voorjaarsuien, zeven hectare winterzaaiuien en zeven hectare winterplantuien. Reden om deze drie uiensoorten te kiezen, is dat hij met verschillende oogstmomenten de markt zo breed mogelijk kan bedienen. Qua teelttechnieken zijn deze rassen vergelijkbaar met de reguliere zomeruien, volgens Schippers.
Goede opbrengsten
Dat de overstap effect heeft gehad, is wel duidelijk aan de opbrengsten. Schippers: “De voorjaarsuien bleven nog iets achter met zo’n 43 ton per hectare, maar de winterplant- en winterzaaiuien zaten allebei op zo’n 53 ton per hectare. Wel hebben wij vooraf moeten beregenen om ze te kunnen rooien, zo droog was de bodem.”
Een ander gewas dat door de droogte de afgelopen jaren onder druk kwam te staan, was vlas. Vandaar dat de Zeeuwse akkerbouwer in het najaar van 2024 besloot om met tien hectare wintervlas te beginnen. “Vorig najaar heb ik veertien hectare wintervlas ingezaaid en dat staat er nu perfect bij. Dat zie je zo wel wanneer we naar het land gaan.” Het zaad voor de winter- en zomervlas komt van Van de Bilt zaden en vlas. “Om risico en arbeid te spreiden zaaien wij beide soorten in.”
Waterbassin
De afgelopen jaren kreeg VOF Nieuw Campen, zoals gezegd, steeds te maken met droogte in combinatie met verzilting van het slootwater. “Op een gegeven moment hadden wij in onze sloten een EC-waarde van 25, dat is dus bijna zeewater”, vertelt de akkerbouwer. “Als het regende, zakte dit tot dertien, maar zelfs dan kun je niet beregenen met dit brakke water.” Om te zorgen dat hij met kwalitatief zoet water zijn gewassen kan irrigeren, heeft de akkerbouwer daarom sinds augustus 2024 een bassin van 1,2 hectare met 33.000 kuub zoet water.
Specials
De Zeeuwse akkerbouwer heeft een voorliefde voor specials in zijn machinepark, dus speciaal voor zijn bedrijf op maat gemaakte trekkers en machines. Dit doet de akkerbouwer zelf of in samenwerking met een mechanisatiebedrijf. Zo huurde hij in 2022 een Warrens Drill Special 14 met Delta Planteruienplantmachine en paste die zelf aan. Hij plaatste in het midden, tussen de twee keer vijf units, een extra unit, waardoor hij zeven procent meer teeltoppervlakte heeft. Voor de Warrens staat een Valtra T235 met smalle banden op drie meter spoorbreedte met een frontfrees in de hef.
Recent is een Baselierfrontfrees met speciale aanaardkap opgehaald. Deze machine heeft twee jaar als prototype gedraaid en heeft zojuist een laatste upgrade gehad. Met deze aanaardkap wordt de losse grond opzij gebracht en rijdt de combinatie er niet overheen. “Dit doen we om bodemverdichting te voorkomen. En hoe meer losse grond de aardappelen om zich heen hebben, hoe hoger de opbrengst is.”
Daarnaast is zijn John Deere 7290R uitgerust met stapwielen van Nico van Enthoven uit Zeewolde. De akkerbouwer laste de stapwielen zelf en liet ze verzinken. “Hierdoor heb ik minder dieselverbruik en minder last van bodemverdichting”, legt Schippers uit. Verder past de akkerbouwer in de suikerbietenteelt een rijpadensysteem toe, opnieuw om bodemverdichting tegen te gaan. Hiervoor werkt Schippers met een lichte Valtra-trekker met smalle banden. Hierbij past hij een Lemken in de front toe, met de afstand van de dieptewielen op vijftig centimeter.
Tekst en beeld: Dick van Doorn
