Mulchen kan bijdragen aan een weerbaardere uienteelt en mogelijk ook helpen bij het onderdrukken van trips. Dat melden onderzoekers van het Louis Bolk Instituut tijdens een velddag op biologisch akkerbouwbedrijf Metamorphosis van Krispijn van den Dries en Peter Keij begin juli. Het Louis Bolk Instituut onderzoekt hier van 2025 tot en met 2028 de effecten van verschillende mulchmaterialen op onder meer bodemvocht, temperatuur, ziekten en plagen.
Onderzoek richt zich ook op bestrijding van trips
Volgens Suzanne Lommen, projectleider bij het Louis Bolk Instituut, groeit de behoefte aan weerbare teeltsystemen. Van 2025 tot 2028 doen het onderzoeksinstituut veldproeven en onderzoek op de percelen van Metamorphosis.
Abco de Buck, onderzoeker veredeling bij het Louis Bolk Instituut, licht toe waarom het bedrijf kans ziet voor mulchen in de uienteelt. “In de eerste plaats levert mulchen een gezonder gewas op. Met name op trips zou dit een effect hebben. En daarnaast levert mulchen een betere vocht- en temperatuurhuishouding. In een open gewas zoals ui kan dat gunstig uitpakken.”
Stress beheersen in uien
Op het bedrijf van Van den Dries en Keij ligt een kleinschalige proef waarin verschillende mulchmaterialen met elkaar worden vergeleken. “We hebben vorig jaar de eerste testen gedaan. We kijken naar het effect dat de mulch heeft op de stress die de uien ervaren van heftige regenbuien en of de mulch invloed heeft op trips of meeldauw”, vertelt Van den Dries.
De proef omvat rogge-wikke, grasklaver, stro en gecomposteerd natuurmaaisel. De mulch wordt in mei aangebracht. Dit jaar stonden er bodemtemperatuursensoren in de mulchproef en werd met een niet-continu sensor het vochtgehalte in de bodem gemeten. “We zijn benieuwd wat daaruit komt. Het zou mooi zijn als de mulch voor drogere omstandigheden zorgt boven de grond en egalere omstandigheden ín de grond”, aldus Van den Dries.
Mulchen in uien is volgens hem wel complexer dan in aardappelen. Omdat het gewas al staat, moet de mulch tussen de planten worden aangebracht. Dat gebeurt in deze proef nog handmatig. “Vandaar dat de plotjes relatief klein zijn zodat het werkbaar is. Als de resultaten van deze proef goed lijken kan er uiteindelijk een machine voor ontwikkeld worden.”
Hoger vochtpercentage
Dit is het tweede jaar van het onderzoek met mulch in de uienteelt. “Vorig jaar zagen we duidelijk dat de mulch effect had op de temperatuur en vochtgehaltes in de bodem“, zegt De Buck. “Ten opzichte van controlebedden, waar geen mulch lag, zien we dat de bedden mét mulch een hoger vochtpercentage hadden.” Daarnaast helpt de mulch volgens hem voorkomen dat de grond tijdens hevige regenbuien verslempt.
Tussen de verschillende mulchsoorten zien de onderzoekers vooralsnog weinig verschil in de plantuitval. “Natuurmaaisel geeft de hoogste weergaven in het meten van het bladgroengehalte”, zegt De Buck. Van den Dries wijst erop dat vorig jaar een tweede mulchlaag werd aangebracht nadat de eerste was ingeklonken. “Er was toen veel minder onkruid.”
Druk van bonenvlieg
De onderzoekers constateren dit seizoen echter ook uitdagingen. Op enkele proefveldjes vielen uienplanten uit nadat de mulch iets te gehaast was aangebracht. Daarnaast speelt op het hele perceel aantasting door bonenvlieg, die aan de wortels van de uien vreet. Van den Dries: “Vorig jaar hebben we dat niet gezien. Dit jaar zien we ze in het hele perceel, ook verderop in de controles.”
Living mulch
Een belangrijk aandachtspunt blijft de beschikbaarheid van voldoende mulchmateriaal. Over het algemeen heb je een grotere oppervlakte nodig voor de teelt van het mulchgewas dan waarop het wordt toegepast. Voor het mulchen van één hectare met een dikte van vijf centimeter heb je mulch afkomstig van anderhalf tot twee hectare nodig.
“Als ik in twee percelen alle aardappelen en uien wil mulchen dan past dat niet in mijn huidige bouwplan”, zegt teler Van den Dries. Daarom wordt ook gekeken naar living mulch, het planten van een groenbemester tussen een ander gewas in. “Dat kun je simpelweg zaaien. Vorig jaar had ik dit met de hand gezaaid, dat ging goed. Maar toen was het een te grote hoeveelheid zaaizaad. Dat had invloed op de groei van de ui.” Volgens de onderzoekers kan living mulch op termijn een oplossing bieden voor de beperkte beschikbaarheid van organisch mulchmateriaal.
Dit artikel is onderdeel van een drieluik over mulchen in aardappel en uienteelt. Eerder berichtten we over het effect van mulchen op de bodemgezondheid en de ontwikkeling van onkruid en over het effect van mulch op bladluizen in aardappelen.
Tekst en beeld: Esmee Groot Roessink
