Wat zich onder onze voeten afspeelt, is bepalend voor landbouw, natuur, waterbeheer en klimaat. Met 70 jaar bodemonderzoek op de teller onderstreept Inagro dat gezonde bodems geen evidentie zijn, maar het resultaat van doordachte keuzes. Tijdens het Beitems Bodemfestival maakt de onderzoeksinstelling met onder meer machinedemo’s en informatiestanden duidelijk waarom een geïntegreerde aanpak van bodemzorg meer dan ooit loont en wat goede bodempraktijken zijn. Zowat 300 bezoekers – vooral land- en tuinbouwers – kwamen hun licht opsteken.
De bodem is veel meer dan een voedingsbodem voor gewassen. Hij doet ook dienst als spons voor wateropslag, slaat koolstof op en huisvest een rijk bodemleven. Die veelzijdige rol is maatschappelijk relevanter dan ooit. “Bodem is een verborgen schatkamer. Het gaat niet alleen over landbouwproductie, maar ook over waterbeheer, biodiversiteit en klimaat. Een gezonde bodemstructuur en een rijk bodemleven zijn cruciaal – voor landbouwers, maar evengoed voor burgers en bedrijven. De provincie West-Vlaanderen legt dan ook de laatste hand aan een geïntegreerd bodemkwaliteitsactieplan, waarvoor Inagro onze vertrouwde kennispartner is”, aldus West-Vlaams gedeputeerde voor landbouw Bart Naeyaert.
Van maximale opbrengst naar integrale bodemzorg
Wat begon als onderzoek naar maximale opbrengst, evolueerde naar een brede visie op bodemkwaliteit en -duurzaamheid. Bodemzorg vandaag staat voor een geïntegreerde aanpak, met een centrale rol voor teeltrotatie en waterhuishouding, en waarbij elementen als bodembewerkingen, koolstofopbouw, bemestingsproeven en gericht advies en begeleiding met elkaar zijn verbonden. Dominique Huits, onderzoeksleider voor bodemthema’s bij Inagro: We vertrekken niet langer van één factor, maar van het geheel. Met onze kennis ondersteunen we landbouwers om hun bodem op lange termijn gezond en productief te houden. We zien ook dat steeds meer landbouwers die omslag actief maken. Die evolutie vertaalt zich concreet in aangepaste praktijken zoals niet-kerende bodembewerking, het gebruik van groenbedekking en gerichte bemesting.”
Groeiende vraag naar bodeminzicht en -advies
De toegenomen aandacht voor bodemkwaliteit is ook zichtbaar in cijfers. Zo stijgt het aantal bouwvooranalyses uitgevoerd door het Inagro-labo over de jaren, wat erop wijst dat meer landbouwers vaker hun bodem laten analyseren. Bovendien behelzen deze analyses ook een breed spectrum ontleding van de bodem – d.i. over verschillende parameters – met bijhorend uitgewerkt advies. Daarnaast groeit ook de vraag naar individuele begeleiding op basis van deze analyses. Bovendien organiseerde Inagro in 2025 samen zo’n 250 demonstraties, studienamiddagen, proefveldbezoeken en lerende netwerken. Hiermee haalt het een ongeëvenaard bereik bij landbouwers. Dat bevestigt de rol van Inagro als brug tussen onderzoek en praktijk, met een eigen labo, proefvelden en een team van gespecialiseerde onderzoekers & adviseurs.
Tegelijk blijft bodembeheer complex en deels onvoorspelbaar. Factoren zoals weer en klimaat hebben een directe impact op resultaten in het veld.
Dominique Huits: “De praktijk is geen rekenkundig model. We kunnen veel meten en sturen, maar externe factoren zoals neerslag of temperatuur blijven bijvoorbeeld bij een bemestingsadvies een grote rol spelen. Daarom is advies op maat cruciaal, en dat betekent ook dat we gebiedsgericht moeten werken. De bodems in de kustpolders verschillen sterk van die verder in het binnenland en vragen dus een andere aanpak. Door die lokale omstandigheden mee te nemen, kunnen we landbouwers gerichter ondersteunen en de juiste keuzes helpen maken voor hun specifieke percelen.”
Blik op de toekomst: van kennis naar systeemverandering
Inagro wil de komende jaren nog sterker inzetten op langetermijn bodemzorg. De organisatie beoogt een netwerk van piloot- en voorbeeldbedrijven waar duurzame bodem- en bemestingspraktijken in realistische omstandigheden getest en over een langere periode opgevolgd worden. Daarnaast zal in het onderzoek ook meer expliciete aandacht gaan naar klimaatverandering en verdere kennisdeling binnen de landbouwsector.
Het doel is duidelijk: landbouwers ondersteunen om hun bodem niet alleen vandaag productief te houden, maar ook voor de generaties na hen.
Bron en beeld: Inagro
