Bodemgezondheid is essentieel voor een goede opbrengst op de lange termijn. Het juiste rotatieschema kan hierbij een grote rol spelen. In deze ‘Cijfers die leven’ kijken we naar de bereidheid van telers om hun vruchtwisseling te verruimen voor het verbeteren van de bodemgezondheid. We stelden telers de vraag: ‘Heeft u recentelijk de rotatie verruimd met het oog op de bodem?’.
Het telen van gewassen vraagt veel van de bodem. Grondbewerking, bemesting en het gebruik van gewasbeschermingsmiddelen hebben allemaal invloed op de kwaliteit én gezondheid hiervan. Een ruimere vruchtwisseling kan bijdragen aan het gezond houden van de bodem. Denk aan een hogere efficiëntie van het gebruik van nutriënten, een lagere druk van ziekten en plagen, en een verbeterde bodemkwaliteit.
Bij het opstellen van het bouwplan kan het daarom nuttig zijn om afwegingen te maken met het oog op bodemgezondheid. De medewerkers uit het callcenter van Prosu spraken tussen december 2024 en maart 2025 met 782 Nederlandse agrariërs. Hieruit bleek dat maar liefst 37 procent van de agrariërs recentelijk de gewasrotatie heeft verruimd met het oog op de bodem. 61 procent gaf aan dit niet te hebben gedaan.
Gezonde bodem
Wij spraken met één van de telers die recentelijk de gewasrotatie gedeeltelijk heeft verruimd. Waarom de teler uit Noord-Brabant dit slechts gedeeltelijk heeft gedaan, wordt al gauw duidelijk. “We hebben helaas niet overal een verruiming kunnen doen. Maar waar mogelijk proberen we dat wel. Onze rotatie is nu één op vier en onze teelt is op dit moment al heel breed. We telen nu acht verschillende gewassen. Recentelijk hebben we witte kool aan ons bouwplan toegevoegd. Er zijn wensen om verder te verruimen, maar daar moeten ook afnemers voor zijn. Daarnaast zijn er voor ons op dit moment onvoldoende nieuwe teelten voor handen die we nog kunnen toevoegen aan ons bouwplan.” De visie van de teler is helder, een ruimere rotatie levert wat op: “Het draait er bij ons om dat het een hogere opbrengst oplevert. En dat is zo bij het verruimen van de vruchtwisseling.”
De bodemgezondheid is belangrijk voor de teler. Naast een ruimere vruchtwisseling houdt hij rekening met de timing van het oogsten en ploegen. Daarnaast zet hij groenbemesters bewust in. “We doen steeds meer met groenbemesters. Er komt eerst een vroege teelt op het land en vervolgens zaaien we een geschikte groenbemester. Het verschilt per jaar welke groenbemester dat is.”
Onderzoek verruiming gewasrotaties
Dit onderzoek naar de verruiming van gewasrotaties is uitgevoerd door Prosu, het data- en mediabedrijf achter de Akkerbouwkrant. Naast de uitgeverij beschikt Prosu over een uitgebreide database met informatie van agrariërs in Nederland en België. Van december 2024 tot maart 2025 is aan akkerbouwers in de interviews onder andere gevraagd om te reageren op de vraag ‘Heeft u recentelijk de rotatie verruimd met het oog op de bodem?’.
Een groep van 782 telers werkte mee aan dit telefonische onderzoek van Prosu. Op de vraag ‘Heeft u recentelijk de rotatie verruimd met het oog op de bodem?’ antwoordden 289 telers, 37 procent, ‘ja’. 479 van de telers (61 procent) heeft niet recentelijk de rotatie verruimd met het oog op de bodem en antwoordde ‘nee’. De overige 14 telers antwoordden ‘weet ik niet’.
Tekst: Esmee Groot Roessink
Beeld: Jan Geert Vedelaar
