In de vorige editie van Akkerbouwkrant kon u lezen dat kennis en mogelijkheden voor de teelt van hennep in Nederland steeds groter worden. Maar ook in België wordt er volop gekeken naar de mogelijkheden die hennep biedt. Zowel als onderdeel van de rotatiecyclus op het land als om het product zelf. Midden september was er een demonstratie in Wanze (Luik) bij proefboerderij Valbiom.
In tegenstelling tot de demonstratie in Nederland, was het hier wel de Double Cut-combine die kwam oogsten. Het was een machine van HempFlax uit Oude Pekela in Nederland. Gerard Hosper is business developer bij het bedrijf dat ondertussen 25 jaar ervaring heeft in de oogst en verwerking van hennep. Hij vertelt dat John Deere de machines op fabrieksniveau maakt en verdeler GroeNoord bouwt ze om. “Samen met HempFlax vormen we CANN BV. Dat staat voor Crop Ability North Netherlands. Er lopen momenteel zo’n vijftien machines in Duitsland, Polen, Oezbekistan, Turkije, de VS en bij een universiteit in Roemenië.”
Twee maai-units
Er zijn twee manieren waarop CANN hennep oogst. Bij de demo in Nederland was er een hakselaar uitgerust met de SingleFiber, een variant met één maaibord. In Wanze was het een maaidorser van het type T670i die voorzien was van het DoubleCut DC4510-systeem. Het grote verschil is dat de SingleFiber in feite een maaibek is die je kan vergelijken met een maaibek om mais te hakselen maar dan met een aantal aanpassingen.
De DoubleCut is dan de combinatie van deze maaibek met daarboven nog een tweede maaibord. Dat laatste is op een lift gemonteerd zodat je een maximale maaihoogte van 3,2 meter verkrijgt. Je snijdt dus letterlijk op twee niveaus. Bovenaan is het zaad geoogst. “Het zaad is gebruikt om er olie van te maken”, aldus Hosper. “Belangrijk is wel dat het voldoende rijp is. Tegelijk moet de stengel nog krachtig genoeg zijn. Die is geoogst door de onderste maaibek. Het onderste maaibord kan je bij regenweer gebruiken maar het zaad oogst je bij voorkeur zo droog mogelijk.” Hosper vertelt dat de torpedo’s van die maaibek hydraulisch gemaakt zijn omdat anders het gewas er omheen draait. “Dat is één van de belangrijkste aandachtspunten bij het ontwerp van het maaibord.
Hennep heeft de neiging zich overal omheen te winden. Je moet dus steeds oplossingen zoeken om dat te voorkomen. Zo zijn er een extra plaat, wielen en ringen op de maaibek voorzien. Ook de snijkooi en behuizing zijn nieuw. In de aangepaste machines kruipt heel veel ontwikkelingswerk, wel zes tot acht jaar.” Toch zagen we ook tijdens de demo dat de machine eenmaal stil stond omdat de stengels overal rond gedraaid waren. Een scherp mes van de chauffeur bracht gelukkig soelaas.
Aandacht voor de verschillende processen
De Duitser Christoph Röling-Mülle is chauffeur van dienst. Hij is landbouwer en zelfstandig loonwerker. En werkt heel vaak met deze combine in opdracht van HempFlax. Hij vertelt dat het werken met deze machine toch wel een pak meer aandacht vraagt dan pakweg het dorsen van graan. “Je moet bijvoorbeeld de hoogte van de bovenste maai-unit voortdurend aanpassen aan de hoogte van het gewas. En eigenlijk moet je overal ogen hebben want je moet de verschillende processen lopende houden.” Al is deze demo nog niet de grootste uitdaging. “Dat is wanneer we ook de bladeren en bloemen oogsten. In Nederland mag dat niet omwille van de opiumwet maar in sommige andere landen is het wel toegelaten onder bepaalde voorwaarden. Dan hangt er achter de combine nog een extra trailer, de CANN TFT10 (top flower trailer, red.) aanhangwagen. Vandaag hebben we die niet bij, maar dat is eerder om praktische redenen.”
Er wordt wel eens gedacht dat de oogst van hennep een makkelijke manier is om machines meer te laten renderen. Bijvoorbeeld als je extra hectares kan gaan oogsten buiten de drukke seizoenen voor graan of mais. Toch stelt Röling-Mülle dat je niet alleen de oogstmachine moet aanpassen maar ook de schudders die gebruikt worden om vezels en hout te keren. Daar wordt dan een deel van de tanden uit gehaald. Geen dure aanpassing, wel wat sleutelwerk. Ook de persen moeten vaak nog worden aangepast, al bestaan er tegenwoordig ook persen die standaard zijn uitgerust om hennep te persen.
Ook hennepteelt voor textiel
“Onze bedoeling met deze inzet op de hennepteelt is om toegevoegde waarde creëren, zowel voor de landbouwer als voor de industrie”, zegt Hosper. “De drive komt vooral uit de bouwsector. Van de hennep worden hennepkalkblokken voor de houtskeletbouw gemaakt.” In aanloop naar de demo hadden we kort contact met Sophie Waegebaert. Zij is onderzoekster akkerbouw bij Inagro en zij gaf aan dat er nog wel andere toepassingen zijn. “Deze oogstdemo focust op hennep die gebruikt wordt in de bouw. En dat zie je ook frequent terugkeren in het nieuws. Maar wij werken ook op hennep voor textiel, waarbij de hennep geoogst wordt zoals vlas. Dat is dus een heel ander procedé dan de oogst in functie van de bouwsector.
Er zijn twee Belgische producenten actief die zo’n oogstmachine hebben ontwikkeld: Cretes en Hyler. We hebben momenteel een Europees project lopen (Hemp4Circularity, red.) waarin Hyler partner is. We organiseren daarin ook gratis trainingssessies voor landbouwers, loonwerkers, constructeurs.”
Dit is een artikel uit de Akkerbouwkrant. Wil je deze thuis ontvangen? Klik hier.
Tekst en beeld: Seppe Deckx
